Page 133 - 11_matematik_ogretmenin
P. 133

ÇEMBER VE DAİRE                                                                        131


              p    Örnek:                                    ˜   ÇÇözük:
              Yarıçapı 4 cm olan kürenin merkezinden x eksenine simet-  4
              rik olarak 3 cm uzaklıktan parçalar kesilerek küre kapağı
                                                     2
              oluşturuluyor. Buna göre küre kuşağının alanı kaç cm 'dir?  2
                                                                       6       8
              ˜   ÇÇözük:
                            1 br
                     3                                              1   2
                            6 br                             V kapak   =  .3.4 .(18-4)
                                                                    3
                                                                  =16.4
                            1 br                                        3
                                                                  224 cm
                                                                       1  4
              2.π.R.6 = 2.π.4.6 = 48π cm 2                   V Yarım Küre  =  .  πr 3
                                                                       2 3
               NOT                                                                  =  1  4   3
                                                                        .  .3.6
                                                                       2 3
                                                                                     = 532 cm 3
                                                                                  1
                                                                          1
                                                                                      2
                       h                                     Koninin Hacmi  =   πr2 h =  .3.6 .6
                                                                          3       3
                       O 1                                                      3
                                                                         = 216 cm
                                 O 1                        YAYINEVİ
                                                             Buna  göre  hacıyatmazın  boşta  kalan  kısmının  hacmi
                1
                                                                                 3
                                                             532 - 224 + 216 = 524 cm tür.
                                  O            h
                         2
                                EDİTÖR
                                  B
               Bir küre bir düzlemle kesilerek iki parçaya ayrıldığında   p    Örnek:
               parçalardan her birine küre kapağı denir.                          T
               Bir küre kapağı ile bu kapağın taban dairesi tarafından
               sınırlandırılan cisme küre parçası denir.
               Kürenin yarıçapı R ve küre kapaklarının yükseklikleri h'
               ve h ise h' + h = 2R'dir.                                           O
               Kapaklardan birinin alanı A  = 2π Rh' ise diğerinin alanı
                                   1
               A  = 2πRh dır.
                2
                        1                                                  A      T      B
                                 −
                             2
               Hacmi V =  1  3 π  (h') (3R h')
                        1                                    Şekilde taban yarıçapı 6 cm, taban merkezi T olan bir dik
                               −
                     V =  2  3  π  h (3R h) dır.             koni  O  merkezli  kürenin  içine  yerleştirilmiştir.  Dik  koni-
                           2
                                                                            3
                                                             nin hacmi 216π cm  olduğuna göre kürenin yarıçapı kaç
              p    Örnek:                                    cm'dir?
                              Ece'nin hacıyatmaz oyuncağı yanda
                              gösterildiği gibidir. Hacıyatmaz, yere
                              nasıl  bırakılırsa  bırakılsın  dibinde
                              bulunan ağırlık sebebiyle dik durum   ˜   ÇÇözük:
                              alan bir oyuncak türüdür.
                              O noktası hacıyatmazın alt kısmın-
                                                                                 1
                                                                                    2
                              daki yarım kürenin ve üst kısmındaki          V   =   πr h = 216π
                   O                                                         koni  3
                              koninin  merkez  noktasıdır.  Koninin   R
                                                                                1
                                                                                    2
                              yarıçapı  ve  yüksekliği  birbirine  eşit   O  R             π.6 .h = 216π
                              olup  6  m  uzunluğundadır.  Hacıyat-  18-R       3
                              mazın dibine koyulan ağırlık miktarı   A  T  6  B                      h = 18 cm
              yarım kürede 4 cm yükseklikte yer kaplamıştır.
              Buna göre Hacıyatmazın boşta kalan kısmının hacmi kaç   O¿TB’de (18 – R)  + 6  = R  ⇒ R = 10 cm olur.
                                                                             2
                                                                                 2
                                                                          2
                3
              cm  tür? (π = 3 alınız)
   128   129   130   131   132   133   134   135   136   137   138