Page 11 - 9_cografya_ogretmenin

DOĞAL SİSTEMLER 9

Fiziki Coğrafya
Doğal sistemdeki coğrafi olayları inceler. Fiziki coğrafyanın başlıca bilim alanları şunlardır:
ˇ Jeomorfoloji (Yeryüzü Şekilleri Bilimi): Yeryüzünün şekillenmesinde etkili olan iç ve

dış kuvvetleri, ova, dağ, plato vb. yeryüzü şekillerinin oluşumunu inceleyen bilim dalıdır.
ˇ Hidrografya (Sular Coğrafyası): Yer altı ve yer üstü sularının oluşum ve dağılımlarını
araştıran ve insan yaşamı üzerine olan etkilerini inceleyen bilim dalıdır.
ˇ Klimatoloji (İklim Bilimi): Atmosferde meydana gelen hava olayları ile yeryüzünde görülen
iklim tiplerini inceleyen bilim dalıdır.
YAYINEVİ
ˇ Biyocoğrafya (Canlılar Coğrafyası): Bitki ve hayvan topluluklarının yeryüzündeki dağılışını
ve bu dağılışı etkileyen faktörleri inceleyen bilimdir.
ˇ Kartografya: Haritaların hazırlanışı ve haritalardan yararlanma esaslarını inceleyen bi-
limdir.
ˇ Toprak Coğrafyası: Yeryüzündeki toprakların dağılışını ve özelliklerini inceler.
ˇ Doğal Afetler Coğrafyası: Yeryüzünde meydana gelen afetlerin dağılışını ve özelliklerini
inceler. Bu bilimde jeoloji, jeofizik, fizik, kimya gibi bilim dallarından yararlanılmaktadır.

Beşeri Coğrafya
Doğal sistemler içerisindeki insan faaliyetlerini inceler. Beşeri coğrafyanın alt dalları şunlardır:
ˇ Nüfus Coğrafyası: Nüfus artışını, nüfusun yaş, cinsiyet özelliklerini, yoğunluğunu, kır
EDİTÖR
- kent nüfusunu, nüfusun sektörel dağılımını ve bunların dağılışına etki eden etmenleri
inceler.
ˇ Tarım Coğrafyası: Tek ve çok yıllık bitkilerin tarla ya da bahçelerde ekim ve dikimini,

hayvancılık, balıkçılık ve ormancılık vb. etkinliklerin yeryüzündeki dağılışını ve bu dağılışta
etkili olan faktörleri inceler.
ˇ Ulaşım Coğrafyası: Ulaşım üzerinde etkili olan faktörleri, ulaşım türlerini ve bunların
dağılışını inceler.
ˇ Turizm Coğrafyası: Turizm etkinliklerinin özelliklerini, dağılışını ve bunlara etki eden
faktörleri inceler.
ˇ Enerji Coğrafyası: Enerji kaynaklarının oluşumunu, yeryüzündeki dağılışını ve özelliklerini

inceler.
ˇ Sanayi Coğrafyası: Sanayi işlevleri üzerindeki iklim, yeryüzü şekilleri, ulaşım, ham madde
kaynaklarının etkilerini ve sanayi bölgelerinin dağılışını inceler.
ˇ Ticaret Coğrafyası: Üretilen malların el değiştirmesini konu edinir.
ˇ Sağlık Coğrafyası: Çeşitli hastalıkların dağılışını ve bu hastalıklara etki eden faktörleri
inceler.
ˇ Siyasi Coğrafya: Siyasi olayların nedenlerini ve dağılışını inceler.
ˇ Tarihi Coğrafya: Coğrafya biliminin tarihi ve coğrafi düşüncenin gelişimini inceler.
ˇ Yerleşme Coğrafyası: Yerleşmenin oluşumunu, gelişimini, özelliklerini ve bunları etkileyen
etmenleri inceler.
ˇ Kültürel Coğrafya: Yeryüzündeki kültürleri, coğrafi bakış açısıyla inceleyen bilim dalıdır.