Page 44 - 9_cografya_ogretmenin

42 DOĞAL SİSTEMLER
KOORDİNAT SİSTEMİ VE KONUM

Anahtar Kavramlar
Coğrafi Konum: Herhangi bir noktanın dünya üzerindeki yeridir.
Koordinat Sistemi: Paralel (enlem) ve meridyenlerden (boylam) oluşmaktadır.
Matematik Konum (Mutlak Konum): Bir noktanın Ekvator’a ve başlangıç meridyenine olan
uzaklığını ifade eder.
Enlem: Bir yerin Ekvator’a olan uzaklığının açı cinsinden değerine denir.
Boylam: Bir yerin başlangıç meridyenine olan uzaklığının açı cinsinden değerine denir.
YAYINEVİ
Yerel Saat: Bir noktada Güneş’in gökyüzündeki konumuna göre belirlenen saate denir.
Özel Konum (Göreceli Konum): Bir yerin kendine has özellikleridir. Denizellik, karasallık,
yükselti, yer şekilleri, yer altı kaynakları gibi özellikleri ifade eder.
Paralel: Bir yerin Ekvator’a olan uzaklığını ifade eder.
Meridyen: Bir yerin başlangıç meridyenine olan uzaklığı ifade eder.
Uluslararası Saat Dilimleri: Ülkeler sahip oldukları boylam derecelerine göre 24 saat dilimi
içerisinde belirli saat dilimlerinde yer alırlar. Doğu 1- 12 arasında, Batı 13 - 24 saat dilim-
leri arasında yer alır. Başlangıç ve 24. saat dilimleri hem doğuda hem de batıda yer alır.
Ortak Saat: Ülkeler birlik ve beraberliği sağlamak için ortak saat kullanmaktadırlar.
EDİTÖR
A. KOORDİNAT SİSTEMİ

Coğrafi koordinat sistemi, hayali olarak oluşturulan paralel çemberleri ile meridyen yayla-
rından oluşur. Dünya’nın kesiti daire şeklindedir. En büyük daireyi oluşturan kesitin çemberi
Ekvator’dur. Bir derecelik açı kollarının Ekvator’u kestiği noktalardan iki kutbu birleştiren
meridyen yayları geçer.
B. COĞRAFİ KONUM

1. MUTLAK (MATEMATİK) KONUM

Dünya üzerindeki bir noktanın, başlangıç paraleli (Ekvator) ve başlangıç meridyenine (Green-
wich) göre konumuna matematik konum denir. Mutlak (matematik) konumu anlayabilmek için
paralel ve meridyenlerin özellikleri bilinmelidir.

Paraleller 42°
ˇ Ekvator: Kutup noktalarına eşit uzaklıkta bulunan Dünya’yı 36°

iki eşit parçaya bölen hayali çizgiye denir. Bir yerin Başlangıç Meridyeni 26° 45° Ekvator
Ekvator’a olan uzaklığına paralel denir. Çember şeklin-
dedir, yatay yönde uzanırlar. Ekvator’un kuzeyine Kuzey
Yarım Küre, güneyine Güney Yarım Küre denir.