Page 35 - 7_vip_Turkce_Konu

Fiiller (Eylemler) 87

b. Anlatılan (Öğrenilen/Duyulan) Geçmiş Zaman (-mış)

Fiillere gelerek görülmeyen, şahit olunmayan ve bilinmeyen geçmişe ait, başkasından duyulan
bir işin, durumun veya oluşun nakledilmesini sağlar. Eki “-mış/-miş/-muş/-müş”tür:

Kullanım Olumlu Çekimi Olumsuz Çekimi Olumlu Soru Çekimi Olumsuz Soru Çekimi
Fiiller uyu- oku- sev- bil-
1. teklik şahıs uyu-muş-um oku-ma-mış-ım sev-miş mi-y-im? bil-me-miş mi-y-im?
2. teklik şahıs uyu-muş-sun oku-ma-mış-sın sev-miş mi-sin? bil-me-miş mi-sin?
3. teklik şahıs uyu-muş oku-ma-mış sev-miş mi? bil-me-miş mi?
1. çokluk şahıs uyu-muş-uz oku-ma-mış-ız sev-miş mi-y-iz? bil-me-miş mi-y-iz?
2. çokluk şahıs uyu-muş-sunuz oku-ma-mış-sınız sev-miş mi-siniz? bil-me-miş mi-siniz?
3. çokluk şahıs uyu-muş-lar oku-ma-mış-lar sev-miş-ler mi? bil-me-miş-ler mi?
Öğrenilen geçmiş zamanın (-mış) başka görevleri de vardır:

İfadeye “sonradan fark etme” anlamı katar:
~ Kanepede öyle uyuyakalmışım. YAYINEVİ
İfadeye “fark etme” anlamı katar:
~ Bir de bakmışsın ki seni terk etmişim.

EDİTÖR
X X… VIP NOT
Geçmiş zamanda iş, anlatıştan önce yapılmıştır. Yani iş önce, anlatış sonradır.

2. Şimdiki Zaman (-yor)
Fiillere gelerek hâlen yapılmakta olan bir işin, durumun veya oluşun bildirilmesini sağlar. Şimdiki
zaman eki “-yor”dur.

~ Köylüler tarlalarını suluyor.
~ Öğrenciler teneffüse çıkıyor.
~ Babam, amcamlarla sohbet ediyor.

Kullanım Olumlu Çekimi Olumsuz Çekimi Olumlu Soru Çekimi Olumsuz Soru Çekimi
Fiiller gel- oku- ağla- gül-
1. teklik şahıs gel-i-yor-um oku-mu-yor-um ağlı-yor mu-y-um? gül-mü-yor mu-y-um?
2. teklik şahıs gel-i-yor-sun oku-mu-yor-sun ağlı-yor mu-sun? gül-mü-yor mu-sun?
3. teklik şahıs gel-i-yor oku-mu-yor ağlı-yor mu? gül-mü-yor mu?
1. çokluk şahıs gel-i-yor-uz oku-mu-yor-uz ağlı-yor mu-y-uz? gül-mü-yor mu-y-uz?
2. çokluk şahıs gel-i-yor-sunuz oku-mu-yor-sunuz ağlı-yor mu-sunuz? gül-mü-yor mu-sunuz?
3. çokluk şahıs gel-i-yor-lar oku-mu-yor-lar ağlı-yor-lar mı? gül-mü-yor-lar mı?