Page 48 - tyt_paragraf

160 Cevaplı Test 3 PARAGRAFTA KONU VE ANA DÜŞÜNCE

EGVT EZ G 3

1 ve 2. soruları aşağıdaki numaralanmış parçalara göre cevaplayınız.

I. Metin

Yaşamın temelini oluşturan, olmazsa olmaz altı element vardır: Karbon, hidrojen, azot, oksijen,
fosfor ve sülfür. Hidrojen dışındaki elementler büyük kütleli yıldızların merkezinde füzyon tepkimesi
ile meydana gelir ve yıldız ömrünün sonunda süpernova patlaması yapınca yıldızlar arası ortama
YAYINEVİ
saçılır. Evrende ağır elementleri meydana getirebilecek başka bir süreç mevcut değil. Dolayısıyla
patlayan yıldızlar sayesinde yıldızlar arası ortamda yaşam için gerekli ham madde bol miktarda
bulunur. Yaşamın oluşabilmesi için bu ham maddelerin Dünya gibi kayaç bir gezegende bir araya
gelmesi gerekir. Gezegenler yıldızların oluşum sürecinde yapılanıyor. Bulutsu hipotezine göre
Güneş Sistemimiz gibi yıldız ve gezegenler içeren yapılar, yıldızlar arasında bulunan gaz ve toz
bulutsusunun içinde oluşan topakların kütleçekimsel etki ile çökmesi sonucu oluşuyor. Açısal mo-
mentum korunumu nedeni ile topaklar çökerken hızlanıyor ve yassı disk benzeri yapılar oluşuyor.

EDİTÖR
II. Metin

Gezegenler de bu süreçteki daha küçük topaklanmalar sonucu meydana geliyor. Bir başka deyişle,
gezegen oluşumu, yıldız oluşumunun yan ürünü. Merkezde bulunan yıldız, sistemin olmazsa ol-
mazlarından. Zira merkezdeki yıldız (bizim için Güneş), sistemin en önemli enerji kaynağı. Güneş
Sistemi’nin en büyük kütleli cismi Güneş, sistemin toplam kütlesinin %99,9’una sahip. Diğer tüm
gezegenlerin, göktaşlarının, kuyrukluyıldızların ve yapıların kütleleri toplamı ise Güneş’in yalnızca
binde biri kadar. Konuyu fazla dağıtmadan ilginç bir sayısal benzerlikten bahsedelim: Dünyada tüm
gereksinimler için kullandığımız enerjinin %99,9’u güneş enerjisi kaynaklı. En basitinden, güneş
enerjisi olmasa fotosentez olmaz, soluduğumuz oksijen tükenir; güneş enerjisi olmasa tarım yapı-
lamaz, açlıktan telef oluruz. Uğruna savaşlar yapılan yeryüzü kaynaklı enerji ise toplam ihtiyacın
sadece binde birini karşılıyor.

1. I numaralı metinde aşağıdakilerden hangisi 2. II numaralı paragraftan çıkarılabilecek en kap-
anlatılmaktadır? sayıcı yargı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Yaşamın temelini oluşturan elementlerin hangi A) Gezegenler, yıldızların oluşumunda meydana
özellikleri taşıdığı gelen yan ürünlerdir.
B) Güneş, kendi sistemini besleyen en büyük
B) Füzyon tepkimesinin ne olduğu
enerji kaynağıdır.
C) Yaşamsal ham maddeleri taşıyan ağır element-
C) Dünyadaki yer altı kaynaklarından elde edilen
lerin uzayda nasıl şekillendiği enerji, azımsanmayacak ölçüde fazladır.
D) Güneş sisteminin nasıl oluştuğu D) Güneş sistemindeki unsurların toplam kütlesi,
E) Yıldız ve gezegenler arasındaki farkların neler Güneş’in çok küçük bir parçası kadardır.
olduğu E) Dünyadaki enerjinin yüzde 99.9’u Güneş ener-
jisinden elde edilmektedir.