Page 18 - 8-sinif-vip-fen-konu-22

¦ §
138 ENERJİ DÖNÜŞÜMLERİ VE ÇEVRE BİLİMİ
138
Oksijenli Solunum

* Besinlerin hücrede oksijen varlığında parçalanarak ATP (enerji) üretilmesine oksijenli solunum
denir. Oksijenli solunumu kısaca şu denklemle özetleyebiliriz:

Glikoz + Oksijen Karbondioksit + Su + Enerji (ATP)

* Oksijenli solunum ile besinlerde depo edilmiş kimyasal enerjiden ATP sentezlenir.

* Oksijenli solunum mitokondride gerçekleşir.
* Bakterilerde mitokondri olmadığından oksijenli solunum sitoplazmada gerçekleşir.

* Canlıların çoğunda (bitki, hayvan, mantar vb.) görülür.
* Oksijenli solunum ve fotosentez birbirini tamamlayan olaylardır.

Besin

O
2

Kloroplast Mitokondri
CO
2

H O
2
N
NOTOT
y Bir canlının oksijenli solunum yapıp yapmadığını anlamak için kireçli su kullanılır. Bir kabın içe-
risine kireçli su koyup üflediğimizde kireçli suyun bulandığı görülür. Kireç suyu karbondioksitin
ayıracıdır.

Oksijensiz Solunum

* Besinlerden oksijensiz ortamda ATP (enerji) üretilmesine oksijensiz solunum denir.
* Oksijensiz solunum hücrelerin sitoplazmalarında gerçekleşir.
* Oksijensiz solunumla kazanılan ATP sentezi, oksijenli solunumla elde edilen ATP’ye oranla çok
azdır. Çünkü oksijensiz solunumda glikoz tam olarak parçalanamaz.
Fermantasyon

* Besinlerin enzimler yardımıyla oksijen kullanılmadan parçalanıp enerji elde edilmesine ferman-
tasyon denir. Oluşan enerji oksijenli ve oksijensiz solunumdan azdır. 2 çeşittir.

* Laktik asit fermantasyonu; iskelet kaslarının yoğun çalışması sonucunda, yoğurdun mayalan-
masında gerçekleşir.

EDİTÖR YAYINEVİ