Page 137 - 12_edebiyat_ogretmenin

ROMAN 135

DİL BİLGİSİ

PARAGRAFTA ANLAM

PARAGRAF NEDİR?
o Bir düzyazının konu bütünlüğü çerçevesinde satır başlarıyla birbirinden ayrılmış her bölümüne
“paragraf” denir. Her paragraf metnin ana konusu ile ilgili farklı bir anlam ya da içerik özelliği
taşır. Kendi içinde bir anlam bütünlüğüne sahip olan paragrafl arda, cümleler bir zincirin halkaları
gibi birbirine bağlıdır.
YAYINEVİ
Örnek:
En büyük yalnızlık, insanın kendine karşı yalnızlığıdır. Ruhunun, hayal edebilme ve sevebilme
potansiyelinin farkına varamayan herkes, yalnızlıkların en büyüğünü yaşıyor demektir. Ölüme
selam durup hayatın farkında olmalı insan. Rüyasından henüz uyanan bir çocuğun, içine doğ-
duğu “an”ı anlamlandırma çabasına dikkat kesilmeli örneğin. Ya da gerçekten uyanmaya ilk adı-
mını atmış, soluğu kesilmiş bir bedenin ruhunu ötelere teslim etmesine, bir “öteli”nin doğuşuna
şahitlik etmeli. Onlar, gidenler birlikteler ve biz yalnızız, bir başımıza sınanmaktayız. Tanıyabile-
ceğimiz, dostluğuna güvenebileceğimiz ve ihtiyaç duyduğumuz tek gerçek, kendi varlığımızdır
esasında.

Yalnızlığa galip gelen tek çıkar yol sevgidir. Sevebilme yeteneği ne kadar güçlü ise insanın,
yalnız kalma olasılığı o kadar düşüktür. Kendinizi kendinizden çıkardığınızda sıfır kalmıyorsa
geriye, sizi en az sizin onu sevdiğiniz kadar seven biri var demektir; yalnız değilsinizdir yani.
EDİTÖR
Edebiyat ürünlerinde yalnızlık temasının apayrı bir yeri vardır. Çünkü yazar ve şairleri besleyen
ana damarlardan biridir bu duygu. Yazma ihtiyacını doğuran neden belki de yazmayı mümkün
kılan bir gereklilik. Edebiyat tarihinde, sırf daha rahat yazabilmek için evliliklerini sonlandıran
onlarca yazarı listelemek mümkündür.
Bu parçanın ana teması “yalnızlık”tır. Yazar yalnızlıkla ilgili düşüncelerini üç ayrı paragraf halin-
de dile getirmiştir. Yazar ilk paragrafta kendi bakış acısına ve algılayış biçimine göre yalnızlığın
ne olduğunu anlatmıştır. İkinci paragrafta yalnızlık duygusundan kurtulabilmenin yolları anlatıl-
mıştır. Üçüncü paragrafta ise edebiyat ürünlerinde yalnızlığın rolü üzerinde durulmuştur.
PARAGRAFTA YAPI

o Paragraf bir düşüncenin ortaya koyuluşunda esas alınan bir yazı bütünlüğü olduğuna göre her
paragraf yapı ve anlam bakımından bir bütünlük arz eder. Bir metin içindeki her paragrafın ken-
dine özgü bir yapısı ve görevi vardır. Yani paragrafl ar bir metnin anlam örgüsünü oluşturan
parçalardır. Metin içindeki işlevlerine göre paragrafl ar giriş, gelişme ve sonuç paragrafl arı olarak
üç grupta incelenebilir.
Giriş Paragrafı

o Bir ya da iki cümleden oluşur.
o Konuyu genel bir ifadeyle ortaya koyar.
o Bir tanım, soru, açıklama ya da betimleme cümlesinden oluşabilir.
o Herhangi bir bağlaçla başlamaz, kendinden önce cümleler varmış gibi bağlayıcı ögeler (böylece,
demek ki, oysa, şu halde, diyelim ki, fakat, meğer…) içermez.

o Gelişme cümleleri dil ve düşünce yönünden giriş cümlesine bağlıdır.