Page 10 - 10_cografya_ogretmenin

8 DOĞAL SİSTEMLER
F Trakya'da Yıldız Dağları, Ege'de Saruhan - Menteşe, İç Anadolu'da Kırşehir, Doğu

Anadolu'da Bitlis, Karadeniz'de Zonguldak - Bartın (taş kömürü), Daday - Devreka-
ni, Güneydoğu'da Mardin (Derik) I. jeolojik zamanda oluşmuştur.
ˇ Mezozoik (II. Jeolojik Zaman) : Tetis Denizi tabanında tortullanma (birikme) oluşmuştur.
Bu tortullar daha sonra kıvrılarak şimdiki dağ kuşaklarımızı oluşturacaktır.

ˇ Senozoik (III. Jeolojik Zaman) : Tetis Denizi'ndeki birikmeler yükselerek Kuzey Anadolu
ve Toros dağ kuşaklarını meydana getirmiştir. Tuz, Linyit, petrol ve bor yataklarımız bu
YAYINEVİ
dönemden kalmıştır.

F Zamanın sonlarına doğru Anadolu Yarımadası kuzeyden ve güneyden sıkışarak yükselme-
ye uğramış, derin ve uzun faylar oluşmuştur. İç Anadolu ve Doğu Anadolu'daki volkanik
dağlar bu dönemde oluşmaya başlamıştır. Peneplen (yükseltisi az, düz araziler) alanlar
artmıştır.
F Senozoik’in Kuaterner Dönemi’nde Egeid karası çökmüş ve Ege Denizi oluşmuştur.

F Doğu Anadolu ve Batı Anadolu'da bazı alanlarda buzullaşmalar meydana gelmiştir.
Akdeniz'in suları bu alana dolarak Karadeniz oluşmuştur. İstanbul ve Çanakkale
EDİTÖR
boğazları oluşmuştur. Türkiye arazisi bugünkü görünümünü almıştır.
2. TÜRKİYE’DE TEKTONİK OLAYLAR

ˇ Türkiye depremlerin sıklıkla görüldüğü arazilerden biridir. Türkiye’deki birinci derece dep-
rem alanları faylara paralel olarak üç kuşak halinde uzanmaktadır.
ˇ Kuzey Anadolu fay kuşağı : Türkiyede’ki en uzun fay hattıdır. Bu hat Saros Körfezi’nden

başlar; Marmara Denizi, Adapazarı, Çankırı, Bolu, Erzincan, Düzce ve Erzurum üzerinden
doğuya uzanır. Yıkıcı depremlerin çoğu bu kuşakta gerçekleşir.
ˇ Doğu Anadolu fay kuşağı : Afrika kıtasının doğusundan başlayarak Arabistan
Yarımadası’nın batısındaki fay hattını izleyip Hatay-Kahramanmaraş oluğu üzerinden Doğu
Anadolu’ya uzanan fay kuşağıdır. Bu fay kuşağı Malatya ve Elazığ’dan geçerek Kuzey Ana-

dolu fay kuşağı ile kesişmektedir.
ˇ Batı Anadolu fay kuşağı : Ege’nin kıyı kesimi ile Göller Yöresi’ni kapsamaktadır. Bölgedeki

fay kuşakları doğu-batı doğrultusunda uzanan graben alanlarının sınırlarını takip etmekte-
dir.
ˇ Ülkemizdeki fay hatları 1. derecede deprem alanları olmasının yanı sıra ülkemizdeki başlıca
sıcak su kaynaklarının bulunduğu yerlerdir.